Problemy z dostępnością prądu w czasie zimy to nie tylko brak oświetlenia i niedziałające urządzenia. W domu ogrzewanym kotłem centralnego ogrzewania może to oznaczać również zatrzymanie pomp obiegowych, wyłączenie sterownika i ryzyko poważnych problemów z instalacją. A pamiętać trzeba, że gdy na zewnątrz panuje mróz, każda godzina bez ogrzewania ma znaczenie. Rozwiązaniem jest zasilanie awaryjne centralnego ogrzewania, które pozwala utrzymać pracę kluczowych urządzeń podczas przerwy w dostawie energii. Jednak sam UPS nie wystarczy, równie ważny jest właściwie dobrany akumulator. Jaki akumulator do zasilania awaryjnego pompy wybrać?
Przerwany prąd w środku zimy – czy Twój piec CO przetrwa awarię sieci?
Silny wiatr, burza, oblodzenie linii energetycznych lub awaria sieci mogą pozbawić dom prądu na kilka, a czasem nawet kilkanaście godzin. W takiej sytuacji pompa obiegowa przestaje tłoczyć wodę, a sterownik kotła może się wyłączyć. W zależności od rodzaju kotła i instalacji brak zasilania może doprowadzić do przegrzania urządzenia, utraty ogrzewania lub innych niebezpiecznych sytuacji. Rozwiązaniem tego problemu jest zasilacz awaryjny UPS, który przejmuje zasilanie po zaniku napięcia sieciowego i pozwala podtrzymać pracę pompy oraz kompatybilnego sterownika. Dzięki temu instalacja może działać także wtedy, gdy w okolicy nie ma prądu.
Ważne jest jednak dobranie urządzenia do rodzaju kotła i jego wymagań. W przypadku wielu pieców CO zalecana jest przetwornica generująca czystą sinusoidę, zapewniającą prawidłowe zasilanie silników pomp i wrażliwej elektroniki. Równie istotne jest sprawdzenie mocy ciągłej, zdolności obsługi prądu rozruchowego oraz sposobu przełączania na zasilanie akumulatorowe.
Dlaczego akumulator samochodowy w UPS to błąd, który zniszczy Twój domowy budżet?
Wiele osób uważa, że stary akumulator samochodowy to tani, prosty i łatwodostępny sposób na zabezpieczenie kotłowni. Problem polega na tym, że został on zaprojektowany do dostarczania dużego prądu przez krótki czas podczas rozruchu silnika. Regularne, głębokie rozładowywanie skraca jego żywotność i może szybko doprowadzić do utraty pojemności, a w efekcie do całkowitego zniszczenia.
Z tego powodu do zasilania awaryjnego lepiej sprawdzają się akumulatory AGM lub GEL (żelowe), przeznaczone do pracy buforowej albo cyklicznej. Ich konstrukcja pozwala lepiej dopasować je do długotrwałego podtrzymywania zasilania. Kolejną ich zaletą jest szczelna konstrukcja oraz brak konieczności uzupełniania elektrolitu. Nie oznacza to jednak całkowitego braku emisji gazów w każdych warunkach: akumulatory kwasowo-ołowiowe należy ładować zgodnie z instrukcją, w odpowiednio wentylowanym miejscu, z dala od źródeł zapłonu.
Wybierając akumulator do UPS pieca CO, sprawdź napięcie wymagane przez przetwornicę, dopuszczalny typ akumulatora i parametry ładowarki. Większa pojemność nie pomoże, jeśli urządzenie nie jest przystosowane do jej bezpiecznego ładowania.
Jak dobrać pojemność akumulatora (Ah) do czasu pracy pompy CO?
Standardowa pompa obiegowa może pobierać około 40–80 W, choć nowoczesne modele energooszczędne często zużywają znacznie mniej. Do wykonania obliczeń trzeba doliczyć również pobór samego sterownika, ale także wentylatora kotła i innych urządzeń, które mają pozostać włączone podczas awarii. Jak każdy doskonale wie, im większa pojemność akumulatora, tym dłuższy potencjalny czas pracy. W praktyce wynik zależy jednak od sprawności przetwornicy, temperatury, wieku akumulatora, obciążenia oraz dopuszczalnej głębokości rozładowania.
Przykładowo akumulator 12V o pojemności 55 Ah ma nominalnie około 660 Wh energii, a model 100 Ah - około 1200 Wh. Niestety niecała ta energia będzie dostępna na wyjściu 230V. Straty przetwarzania i konieczność ograniczenia rozładowania zmniejszają rzeczywisty czas zasilania. Dlatego do krótkich przerw może wystarczyć mniejszy akumulator, natomiast przy ryzyku wielogodzinnych awarii warto rozważyć pojemności 80–100 Ah lub większe, o ile obsługuje je wybrany UPS. Pamiętaj także o napięciu: akumulator żelowy 12V do pieca będzie odpowiedni tylko do urządzenia zaprojektowanego do pracy z instalacją 12V. Nie można zakładać, że każdy zasilacz awaryjny obsłuży dowolną pojemność lub liczbę akumulatorów.
Koniecznie trzeba mieć na uwadzę, że pojemność akumulatora to nie wszystko. Do zasilania pomp obiegowych i sterowników kotłów warto wybierać przetwornice z czystym przebiegiem sinusoidalnym. Pozwala on zapewnić przebieg napięcia zbliżony do napięcia sieciowego i ogranicza ryzyko nieprawidłowej pracy urządzeń, nadmiernego hałasu czy przegrzewania silnika. Przetwornice mające na wyjściu sygnał trapezowy mogą nie zapewnić prawidłowego działania systemu podtrzymania zasilania. Przed zakupem sprawdź również moc ciągłą przetwornicy, moc chwilową, czas przełączania oraz zgodność z wymaganiami producenta kotła.
Zestawienie porównawcze
Bardzo pomocne w doborze odpowiedniego akumulatora może być zestawienie najwazniejszych parametrów. Poniższe wyniki zakładają akumulator 12V, odbiornik o mocy 60 W oraz przykładową sprawność przetwarzania 85%. Przyjęto wykorzystanie około 50% nominalnej energii akumulatora, aby ograniczyć głębokość rozładowania.
| Pojemność akumulatora | Orientacyjny czas pracy | Rekomendowane zastosowanie |
|---|
| 24Ah | ok. 2 godz. | Krótkie przerwy w dostawie prądu |
| 55Ah | ok. 4 godz. | Podstawowe zabezpieczenie pompy i sterownika |
| 80Ah | ok. 5,5 godz. | Dłuższe awarie i większy zapas energii |
| 100Ah | ok. 7 godz. | Wielogodzinne podtrzymanie pracy instalacji |
